“Allah’ın Sıfatları Zâtının Ne Aynısıdır Ne De Gayrısıdır” İbâresinden Kastedilen Anlam Nedir?

BU İBAREDE MANTIKSAL BİR ÇELİŞKİ VAR MI?

CEVAP: (ÖZET)

■ Ehli sünnet âlimlerimiz bu ifâdeyi kullanırken “Sıfâtlar zâtın ta kendisi de değildir ondan FARKLI da değildir.” demiyorlar.

“Sıfâtlar zâtın ta kendisi değildir ondan AYRILABİLEN de değildir.” diyorlar.

■ GAYR kelimesinin 2 anlamı mevcuttur:

Luğât / Kelime Anlamı GAYR:
Başka, Farklı, Muğâyir, Different

Istılâh / Terim Anlamı GAYR:
Ayrı, Ayrılabilen, Munfasıl, Separate

■ Gayr kelimesinin Luğat mânâsı 1.sidir.

Akâid ve kelâm ilminde sıfatlar bahsindeki terim anlamı ise 2.sidir.

Biz “Sıfatlar zâtın aynısı da değildir gayrısı da değildir.” derken genel olarak 2.sini kastediyoruz.

Yani “Sıfatlar zâtın ta kendisi değildir, zâttan ayrılabilmesi mümkün de değildir.” diyoruz.

Çünkü aklen sâbit bir şeydir ki zât farklı bir şeydir, sıfat farklı bir şeydir.

■ Dolayısıyla burada “farklı değil” diye tercüme etmiyoruz; “ayrılabilen değil” tercüme ediyoruz.

Eğer doğrudan “hem ta kendisi değil hem de ondan farklı değil” diye tercüme edilirse aklen çelişki olur.

Çünkü aklen X, ya Y’dir ya da Y’den farklıdır. Üçüncü bir şık söz konusu değildir.

■ Bu ibâreden kastın böyle olduğu kelâm kitaplarımızda açıkça izâh edilmektedir.

👤 Mehmet Yalçın | 12.11.2022